Dla ludzi dawnych czasów religia stanowiła fundament światopoglądu i nieodzowny element rzeczywistości. Święty Augustyn twierdził, iż życie pozbawione wiary jest tylko szeregiem upadków, dlatego należy powierzyć je Bogu i w nim mieć nadzieję. W trakcie badań archeologicznych bardzo często dochodzi do znalezisk przedmiotów i reliktów obiektów związanych z religią chrześcijańską. Źródła wykopaliskowe przynoszą nam wiele informacji dotyczących codziennych przejawów religijności ludzi tamtych czasów, umożliwiając poznanie ich mentalności oraz warunków w jakich przyszło im żyć. Materialne relikty odkrywane w trakcie prac badawczych umożliwiają nam również śledzenie ewolucji jaką przeszła sama religia chrześcijańska, adaptująca się do zmieniających warunków kulturowych i ludnościowych.

Patronat medialny: Radio Index, Radio Zachód

Nasza nowa wystawa czasowa prezentuje zbiór monet wczesnośredniowiecznych pozyskanych w trakcie badań archeologicznych prowadzonych na grodziskach w Santoku oraz Grodziszczu. Koncepcja wystawy została stworzona przez Pawła Kazimierczaka oraz Rafała Wyganowskiego z Działu Archeologii i Numizmatyki Muzeum Lubuskiego. Monety z Santoka pochodzą z czasów świetności grodu. Zostały odkryte w czasie badań milenijnych w latach 1958-62, oraz badań prowadzonych przez dr Kingę Zamelska-Monczak. Ekspozycja prezentowana w naszej placówce została uzupełniona o zabytki pozyskane w trakcie badań dr Bartosza Gruszki na grodzie w Grodziszczu w 2017 roku.

Wystawa jest elementem obchodów jubileuszu koronacji Bolesława Chrobrego (1025-2025).

Uroczyste otwarcie wystawy: 28 lutego 2025, godzina 14.45.

Zapraszamy do obejrzenia wystawy banderowej stworzonej przez Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, która opowiada o teorii spiskowej i pseudonaukowych dywagacjach dotyczących tego, co rzekomo działo się na ziemiach polskich na długo przed Mieszkiem I. Celem ekspozycji jest obalenie mitu Wielkiej Lechii, a rozprawia się z nim poprzez analizę wybranych argumentów wielkolechickich i przekonanie, że aby uprawiać naukę, konieczny jest warsztat badawczy.

Od około dekady z Internetu wylewają się informacje o bohaterskich przodkach współczesnych Polaków zwanych Lechitami, rzadziej Ario-Słowianami czy Słowianami. Dlaczego bohaterskich? Bo już 2000 lat p.n.e. posiadali oni umiejętność obróbki metali, wynaleźli koło, zakładali grody, znali się na demokracji, mieli własną walutę i wojowniczą armię, która toczyła zwycięskie boje z Aleksandrem Wielkim i Juliuszem Cezarem. Jakby tego było mało, używali własnego pisma. Skoro tak, to dlaczego ich dzieje okryte są tajemnicą? Zwolennicy Wielkiej Lechii mają na to gotową odpowiedź: pradawne księgi Lechitów podstępnie wykradli duchowni katoliccy, którzy nakazali zniszczyć każdy ślad lechickiej potęgi. W tym okrutnym procederze pomagali i pomagają nadal archeologowie i historycy, i to za przysłowiowe 30 srebrników. Swój wkład w ukrywanie prawdy miał również niemiecki zaborca.

Autorzy wystawy postanowili wytłumaczyć dokładnie na czym polega owa absurdalność Wielkiej Lechii. Zaprezentowane kontrargumenty obnażają brak jakichkolwiek umiejętności warsztatowych propagatorów Wielkiej Lechii, którzy stanowczo odrzucają metody naukowe. Tym samym cofają się do czasów sprzed drugiej połowy XIX w., kiedy dyscypliny naukowe, w tym historia i archeologia, dopiero zaczęły się kształtować.

„Wielka Lechia – wielka ściema” to wystawa interwencyjna. Dotyczy naszego obecnego stosunku do historii, zwłaszcza tej zamierzchłej, w której pojawia się więcej pytań niż pewnych odpowiedzi. Głównym celem wystawy jest zachęcenie do refleksji i dyskusji, a optymalnie – do podjęcia działań zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się teorii takich, jak Wielka Lechia. Nie mniej ważne jest przekonanie odbiorców wystawy, że nauka historii ma sens i to zwłaszcza dziś, w erze cyfryzacji i „fake newsów”. Tyle że nie powinna być oparta na „wkuwaniu dat”, a bardziej na wykształceniu podejścia krytycznego.

Prezentowane na wystawie poglądy pseudonaukowe nie są w żadnym razie poglądami autorów i organizatora wystawy.

Autorem wystawy jest Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie

Kuratorzy wystawy:

Artur Wójcik (Sigillum Authenticum)

Ewelina Siemianowska (MPPP)

Dariusz Stryniak (MPPP)

Początek XXI wieku, a szczególnie jego druga dekada, to czas realizacji wielu inwestycji budowlanych na terenie Gorzowa. Podczas prac odkopano znaczną ilość przedmiotów, szczególnie cennych pod względem historycznym. Skarby, które przez lata były skrywane pod ziemią, można zobaczyć odwiedzając naszą ekspozycję. Prezentuje ona wstępne wynik badań zarówno terenowych, specjalistycznych, jak i zabytków po konserwacji. Eksponowanym na wystawie artefaktom towarzyszą plansze zawierające informacje o znaleziskach archeologicznych i ich kontekście kulturowym. Uzupełnieniem wystawy są fotogramy ukazujące przebieg prac budowlanych i archeologicznych, co ukazuje znaczenie inwestycji budowlanych w odkrywaniu i poznawaniu dziejów Gorzowa – zarówno tych starszych, jak i młodszych, aż po czasy współczesne.
Ekspozycja stworzona została przez Stanisława Sinkowskiego we współpracy z Pawłem Kaźmierczakiem i Rafałem Wyganowskim z Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta w Gorzowie Wielkopolskim. Wystawa swoją premierę miała w grudniu 2022 roku w Muzeum Lubuskim.

Wystawa poświęcona jest pamięci Henryka Jana Kustosza – badacza i miłośnika architektury.

Wystawa jest objęta honorowym patronatem:
– Prezydenta Miasta Zielona Góra Janusza Kubickiego,
– Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego Jacka Wójcickiego,
– Marszałka Województwa Lubuskiego Marcina Jabłońskiego
– Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dr Barbary Bielinis-Kopeć.

Sponsorzy:
– M&K – Zakład Sieci Sanitarnych,
Sanitex,
– Zachodnie Centrum Konsultingowe EURO INVEST,
– Gorzowskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne PRYZMAT,
– Drew-Plast Mazowiecki,
– Prim Tomasz Suterski.

Określana w źródłach pisanych jako „Castrum Lubenov”, wieża w Lubrzy stanowiła do niedawna jeden z niewielu dobrze zachowanych średniowiecznych obiektów mieszkalno-obronnych zlokalizowanych na terenie województwa lubuskiego. Założono ją w strategicznym miejscu, około 10 km na północny-wschód od Świebodzina, w dolinie jeziora Goszcza. Niestety w 2016 r. doszło do znacznego zniszczenia obiektu. Nasyp gródka w ogromnej większości został zniwelowany i rozwieziony poza obręb stanowiska. Bezpowrotnie zdewastowano substancję zabytkową tego ważnego założenia. Podjęte przez Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków działania prawne doprowadziły do badań ratowniczych terenu, ukierunkowanych na przeszukanie rozplantowanych mas ziemi, dokumentację i zabezpieczenie pozostałości gródka. W trakcie prac pozyskano zabytki metalowe, fragmenty ceramiki i kości zwierzęce, zalegające prawdopodobnie w obrębie nasypu, ale również fosy i podzamcza założenia.

Ekspozycja prezentuje wyniki badań uzyskane w trakcie realizacji projektu dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Zielona Góra.

Przeszłość niemal od zawsze rozpalała wyobraźnię, skłaniała do refleksji, zadumy. Obchodzony w tym roku w Zielonej Górze podwójny jubileusz 800-lecia lokacji miasta i 700- lecia otrzymania praw miejskich jest doskonałą okazja, do zaprezentowania Państwu historii badań archeologicznych w naszym mieście.
Prace archeologiczne na obszarze współczesnej Zielonej Góry prowadzono już w okresie przedwojennym. Były one związane głównie z osadnictwem pradziejowym, a w niewielkim zakresie dotyczyły początków miasta. Do lat 90. XX wieku prace prowadzono w bardzo małej skali (otworzono niewielkie wykopy na Placu Powstańców Wielkopolskich i ul. Kupieckiej). Dopiero badania przy ul. Krawieckiej w 1993 roku zapoczątkowały realne włączenie się archeologów w rozpoznanie dziejów miasta. W ciągu tych trzydziestu lat naukowcy prowadzili badania przy ponad 500 inwestycjach tak prywatnych, jak i miejskich, które znacząco poprawiły stan wiedzy dotyczącej przeszłości miasta. Odkryto najstarsze pozostałości zabudowy drewnianej, a także późniejszej szachulcowej i murowanej, relikty drewnianego wodociągu, odcinki murów obronnych miasta, a także nekropolie na których chowano dawnych mieszkańców Zielonej Góry. Prezentowane na wystawie materiały przybliżają charakter badań archeologicznych w mieście, pokazując poprzez odkrywane w ich trakcie zabytki zmienność zapotrzebowania mieszkańców Zielonej Góry na przestrzeni dziejów na rozmaite przedmioty codziennego użytku.